Rocky (1976)

 

 

Το κατεξοχήν κινηματογραφικό underdog story έχει την δύναμη ακόμα και τώρα, 37 χρόνια μετά και άλλες τόσες επαναληπτικές προβολές, να σε ξεσηκώσει στο κάθισμα στο τελευταίο εικοσάλεπτο, έχοντας φροντίσει νωρίτερα να συσφίξει τις σχέσεις σου με τον ήρωα, τον ελαφρώς αργόστροφο, μα ασύστολα καλοσυνάτο Ρόκι Μπαλμπόα, που φυτοζωεί σε έναν κόσμο που τιμωρεί τέτοιες αρετές και ταλανίζεται από εκείνο το αβάσταχτο «γιατί» της ευκαιρίας που δεν ήρθε ποτέ.

Ζωηρή παιδική ανάμνηση – συναγερμός στη γειτονιά όταν έπαιζε «Ρόκυ» στην τηλεόραση-, ερμηνευτικός θρίαμβος για τον Σταλλόνε και μόνιμος στόχος της αριστερίζουσας κριτικής, η οποία μέσω μιας θεώρησης παραδοσιακά ακροθιγούς (ειδικά όταν πρόκειται για «χολιγουντιανά σκευάσματα») κατέληξε στο συμπέρασμα πως το φιλμ είναι η υπέρτατη απολογία του αμερικανικού ονείρου, αγνοώντας πως ο ήρωας στο τέλος επιβραβεύεται όχι από το σύστημα, που προτιμά να δώσει τη νίκη στον άνθρωπο του, αλλά από την λαϊκή εκτίμηση κι από την αγκαλιά της αγαπημένης του.

 

 

Escape Plan (2013)

 Αν είσαι αρσενικός και μεγάλωσες στα 80’s, όπου οι φιγούρες τους μεσουρανούσαν στις κινηματογραφικές αίθουσες ή στα 90’s, όταν το κινηματογραφικό πρόγραμμα των ιδιωτικών καναλιών απαρτιζόταν στο μεγαλύτερο ποσοστό από την παραγωγή των 80’s, ο Σταλλόνε και ο Σβαρτζενέγκερ είναι, πιθανότατα, οι ήρωες των νεανικών σου χρόνων. Εκείνη την περίοδο το δίλημμα Σταλλόνε ή Σβαρτζενέγκερ αποτελούσε μόνιμο θέμα συζητήσεων ανάμεσα στις νεανικές παρέες, οδηγώντας σε φλογισμένες ανταλλαγές ύβρεων ανάμεσα στους οπαδούς του ενός και του άλλου. Οι διαφορές ανάμεσα τους πηγάζουν από την εποχή που τους γέννησε. Ο Σλάι γεννήθηκε στα μέσα των 70’s, σε μια περίοδο  κοινωνικού αναβρασμού, όπου η ραγισμένη υπερδύναμη προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές του Βιετνάμ. Το τραύμα και το φορτίο, που συνεπάγεται, είναι κοινό χαρακτηριστικό των ηρώων του κι είναι κι εκείνο που υπαγορεύει δραματικότερους τόνους στις ταινίες του. Το άστρο του Άρνι αρχίζει να ακτινοβολεί εντός της ριγκανικής περιόδου, όταν η υπερδύναμη βροντοφώναζε με μεγαλόστομες διακηρύξεις την επάνοδό της, επιστρατεύοντας μια επιθετική προπαγανδιστική εκστρατεία από όλα τα μέσα, που στόχευε στον εντυπωσιασμό, και εφαρμόζοντας μια εξίσου επιθετική εξωτερική πολιτική απέναντι στην «σοβιετική απειλή» αλλά και σε κάθε πιθανό αντίπαλο. Έτσι οι ήρωες του Arnie είναι υπεράνθρωποι, «τσουβαλιάζουν» τον αντίπαλο κι έπειτα τον εξευτελίζουν με μια φαρμακερή ατάκα. 

Εκείνο όμως που τους ενώνει και τους κάνει σήμερα εξίσου αγαπητούς, ανεξάρτητα από το ποιον υποστήριζες στα σχολικά σου χρόνια, είναι ότι εκπροσωπούν αμφότεροι ένα ενήλικο, πιο «βρώμικο» σινεμά δράσης, ένα σινεμά από άντρες για άντρες, με συγκεκριμένο ηθικό κώδικα, προτού έρθει ο  Μάικλ Μπέι και αλλοιώσει το τοπίο με ένα σινεμά άναρχο -όχι αναρχικό- και φασαριόζικο, που παραπέμπει σε κακόγουστο καρτούν. Στο Escape Plan υποδύονται δύο ήρωες που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις που έχει το κοινό τους για αυτούς. Εν αντιθέσει όμως με τις πρόσφατες κινηματογραφικές τους εξορμήσεις εδώ δεν επιχειρείται ένα μεταμοντέρνο, αυτοσαρκαστικό παιχνίδι με τις κινηματογραφικές περσόνες τους. Το Escape Plan είναι μια straight περιπέτεια, που θα μπορούσαν να έχουν γυρίσει, όταν βρίσκονταν στην κορυφή του σταρσύστεμ. Και διαφέρει σε σχέση με την σύγχρονη mainstream περιπέτεια αλά Μάικλ Μπέι, στο ότι στηρίζει περισσότερα στον μαγνητισμό των σταρ του και στην ανάπτυξη της πλοκής , παρά στην ομοβροντία CGI και το oπτικοακουστικό χάος. Και για αυτό χρωστούμε ευγνωμοσύνη σε όλους τους συντελεστές του, έστω κι αν δεν φτάνει σε μέγεθος (και σε ποιότητα, ας είμαστε ειλικρινείς) τις μεγαλύτερες επιτυχίες των δύο πρωταγωνιστών του. Οι οποίοι, όπως διαπιστώνεις τώρα, που μπορείς να τους απολαύσεις να κάνουν παρέα στο πανί, τρώνε δέκα Βιν Ντίζελ και The Rock στην καθισιά τους.

Don Jon (2013)

Η πορνογραφία και η ρομαντική μυθοπλασία έχουν κοινά στοιχεία. Αμφότερες προσπαθούν να ανταποκριθούν στις επιθυμίες του φύλου στο οποίο καταρχήν απευθύνονται και οφείλουν μεγάλο μέρος της γοητείας τους στην προβολή την υποταγής του άλλου φύλου, ώστε να ανταποκρίνεται σε αυτές τις επιθυμίες και να πληρωθεί η φαντασίωση. Αμφότερες αποτελούν μια φανταστική παρουσίαση των σχέσεων μεταξύ των φύλων, με απώτερο στόχο την «απόδραση». Αν όμως ο αποδέκτης τους αδυνατεί να διαχωρίσει την φαντασία από την πραγματικότητα και θεωρεί πως αυτό που παρακολουθεί είναι το ιδανικό μοντέλο, στις προδιαγραφές του οποίου πρέπει να ανταποκριθεί η σχέση του με το άλλο φύλο, τότε υπάρχει πρόβλημα.

Στο σκηνοθετικό του ντεμπούτο ο Τζόζεφ Γκόρντον Λέβιτ φέρνει κοντά έναν άντρα εθισμένο στο σκληρό πορνό και μια γυναίκα εθισμένη  στις γλυκανάλατες ρομαντικές ταινίες. Η σύγκρουση αυτών των δυο χαρακτήρων είναι μια ιδέα από την οποία, πέρα από χαριτωμένες παρεξηγήσεις, θα μπορούσε να προκύψει μια ενδιαφέρουσα πραγματεία πάνω στις διαφυλικές σχέσεις. Μόνο που ο Λέβιτ εγκαταλείπει την ιδέα στα μισά του δρόμου και αποφασίζει να κάνει μια ταινία για το πέρασμα ενός ανώριμου χαρακτήρα στην ωριμότητα. Η οποία, λέει, συνοδεύεται από την εγκατάλειψη του "αθλήματος" της παρακολούθησης πορνοταινιών, αφήνοντας ουσιαστικά ημιτελές και το δεύτερο κομμάτι με την προχειρότητα με την οποία το κλείνει.

The Conjuring (2013)

Αν σου φαίνεται αστεία η ιδέα μιας σατανικής οντότητας που δεν έχει καλύτερη δουλειά να κάνει από το να εισχωρεί σε καλούς ανθρώπους, αναγκάζοντας τους να προξενήσουν κακό στον εαυτό τους και στους άλλους και η οποία μπορεί να αντιμετωπιστεί μόνο μέσω ενός  χριστιανικού τελετουργικού, τότε οι κινηματογραφικοί «εξορκιστές», δεν θα έχουν το επιθυμητό, τραυματικό αποτέλεσμα πάνω σου. Είναι και που συνήθως, προκειμένου να γίνει αντιληπτό το μέγεθος της δαιμονικής απειλής και να καταφέρει να σε στοιχειώσει, οι επιθέσεις της στρέφονται εναντίον των συμβόλων και των ηθών της χριστιανικής πίστης, την οποία ο δημιουργός αυθαίρετα θεωρεί ότι διαθέτεις στον βαθμό, που θα θεωρήσεις βλάσφημη και κακόβουλη οποιαδήποτε αμφισβήτηση των επιμέρους στοιχείων που την συνιστούν. Κοινώς, αν δεν ασπάζεσαι το μότο «πίστευε και μη ερεύνα», μάλλον δεν θα χάσεις τον ύπνο σου με τούτη την υπο-κατηγορία του σινεμά τρόμου.

Στο The Conjuring βέβαια, το πιο πρόσφατο horror του σκηνοθέτη Τζέιμς Γουάν, αρκεί μια ώρα κοψοχολιαστικής (και σκηνοθετικά περίτεχνης) περιήγησης στα δωμάτια της στοιχειωμένης έπαυλης της οικογένειας Περόν, για να αναγκαστείς να αλλάξεις βρακί. Στην συνέχεια όμως ο Γουάν κάνει μια στροφή στο προαναφερθέν υπο-είδος τρόμου. Και έτσι το ευλαβικό χριστιανικό ζεύγος καλείται να βοηθήσει μέσω της παραδοσιακής χριστιανικής τελετής του εξορκισμού την (συμπτωματικά;) απομακρυσμένη από την εκκλησία οικογένεια που πλήττεται από την μοχθηρία του σατανά. Και , ανάλογα με τις πεποιθήσεις σου, ο τρόμος ελαττώνεται ή κορυφώνεται. 

Είναι πάντως προς τιμήν του αυστραλού δημιουργού που με έναν ελιγμό της τελευταίας στιγμής παρεκκλίνει από την προδιαγεγραμμένη (για το είδος) πορεία κι έτσι η τελειωτική λύση δεν δίνεται μέσω του θρησκευτικού τελετουργικού, αλλά μέσω της αγάπης. Έστω και μιας αυστηρά οικογενειακής αγάπης. Εντός των πλαισίων ενός φιλμ, όπου η «θεία» συνδρομή φαντάζει για ώρα μονόδρομος για να κατατροπωθεί η απειλή, η επίτευξη της νίκης από τον ανθρώπινο παράγοντα συνιστά μια τολμηρή δημιουργική επιλογή.