Η Στιγμιαία Συννεφιά ενός Ακάθαρτου Μυαλού #6

Η Ελλάδα, που αντιστέκεται. Η Ελλάδα, που υψώνει το λάβαρο απέναντι στον κατακτητή. Η Ελλάδα, που δεν πεθαίνει ποτέ. Ο άξονας πάνω στον οποίο κινείται το σύνολο του εκπαιδευτικού συστήματος χρόνια τώρα είναι αυτός. Διάολε,  λίγο αν ξεφυλλίσεις τα εκπαιδευτικά εγχειρίδια του νευραλγικού για τη διαμόρφωση ενός έλλογου πολιτικού όντος μαθήματος της Ιστορίας, θα διαπιστώσεις ότι εκείνο που αναδεικνύεται δεν είναι η Ελλάδα της δημιουργίας, αλλά η Ελλάδα της αντίστασης. Ίσως για αυτό εμείς, οι σύγχρονοι απόγονοι του Σωκράτη και του Σοφοκλή, δημιουργούμε λιγότερο και αντιστεκόμαστε περισσότερο.

Οι εξελίξεις των ημερών χαιρετίζονται με ενθουσιασμό από μια φωνάσκουσα πλειοψηφία, που θα δει στους χειρισμούς των κυβερνητικών εκπροσώπων την Ελλάδα να ορθώνει και πάλι το ανάστημα της. Κι αυτό επειδή έχουν μπει σε ένα κύκλο διαπραγματεύσεων άκρως επιθετικά, τζογάροντας μια ευνοϊκότερη ρύθμιση του χρέους. Το εγχειρίδιο του καλού τζογαδόρου λέει ότι ποντάρεις μόνο εκείνα που έχεις περιθώριο να χάσεις. Αν δεν έχουν κάποιο καλό χαρτί στο χέρι, που αγνοούμε, κι αν αυτό που διακυβεύεται είναι η παραμονή της χώρας στο ευρώ, δεν βλέπω πως μπορεί να δικαιωθεί η τακτική και να κερδίσουν το pot ακόμη και στο άνοιγμα του τελευταίου φύλλου.

Και για να εξηγούμαι, δεν είναι η πρόθεση εκείνο που με ενοχλεί. Ο κόμπος έχει φτάσει στο χτένι και πρέπει να μπει το μαχαίρι στο κόκκαλο, που θα έλεγαν (δικαιολογημένα) οι Δήμοι Βερύκιοι αυτού του τόπου. Είναι ο τρόπος που αυτή μεταφράζεται σε μια μικροπολιτική στρατηγική πόλωσης. Είναι πως η μέχρι τώρα συμπεριφορά τους και τα λεγόμενα τους στα μάτια μου φαντάζουν περισσότερο σαν μια προσπάθεια ικανοποίησης του λαϊκού αισθήματος και των προεκλογικών προσδοκιών, παρά σαν μια στοχευμένη και εκπεφρασμένη με όρους πολιτικού πολιτισμού εκστρατεία, για να μεταβληθεί η στάση των εταίρων απέναντι μας. Για να επιτύχεις έναν συμβιβασμό, αν αυτός είναι ο στόχος σου, πρέπει να διαθέτεις και την προθυμία να συμβιβαστείς. Φοβάμαι όμως πως, όταν επί σειρά δεκαετιών η πολιτική σκηνή λειτουργεί με εμφυλιακούς όρους και η αντιπαράθεση θεωρείται μονόδρομος, τα υποκείμενα αυτής δεν γνωρίζουν άλλο δρόμο. 

Κι έτσι κάνουν εκείνο, που μαθαίνουν από μικρά παιδιά. Αντιστέκονται. Πώς; Γιατί; Απέναντι σε ποιόν; Και, σε τελική ανάλυση, τί σημασία έχει; Ο μόνος δρόμος είναι αντίσταση και πάλι. 

A Girl Walks Home Alone at Night (2014)

Θα διαβάσεις σε πολλά κείμενα για τις ομοιότητες που έχει το ντεμπούτο της Ana Lily Amirpour με το σινεμά του Jarmusch. Ομολογουμένως μοιράζεται με τον Jarmusch το αυτί για κρυμμένους ηχητικούς θησαυρούς – η αγορά του soundtrack είναι επιβεβλημένη-,  μοιράζεται την αγάπη προς το περιθώριο κι επίσης η πόλη-φαντασμα, που εκτυλίσσεται η ιστορία, θα μπορούσε να έχει ξεπηδήσει από κάποιο φιλμ του αμερικανού δημιουργού. Ως εκεί. Γιατί το σινεμά της δεν μοιράζεται ανάλογες ευαισθησίες με το σινεμά του Jarmusch. Οι ήρωες του Jarmusch είναι ζωντανοί χαρακτήρες, πολίτες (αυτού) του κόσμου, ενδιαφέρονται  για τα κατορθώματα του ανθρώπινου πνεύματος, βρίσκουν την πεμπτουσία της ύπαρξης στο καθημερινό. Και τους αρέσει να μιλούν. Οι ήρωες του «A Girl Walks Home Alone at Night» δεν έχουν τέτοια χαρακτηριστικά. Για την ακρίβεια έχουν ελάχιστα χαρακτηριστικά. Είναι σχήματα. Ο macho μπράβος, ο ναρκομανής πατέρας, η θλιμμένη πόρνη και ούτω καθεξής. Και δεν μιλούν πολύ.

 

Κατά τα άλλα πρόκειται για ένα δυτικότροπο αισθητικά, μα τοποθετημένο στην Ανατολή φιλμικό παράδοξο  με στοιχεία αρεστά στους θιασώτες της χιπστερικής κουλτούρας και έναν αέρα φεμινιστικού ρεβανσισμού, που θα μπορούσε να γίνει έως και ενοχλητικός, αν η ιστορία δεν ήταν τοποθετημένη σε μια κοινωνία αφόρητα εχθρική προς το γυναικείο φύλο. Κι αν η σκηνοθέτιδα δεν ήταν μέλος αυτής της κοινωνίας. Το φιλμ της λοιπόν αντανακλά έναν, υπό τις δεδομένες συνθήκες και μόνο, ευσεβή πόθο και το φινάλε του εγκυμονεί την ελπίδα για μια αλλαγή πλεύσης. Είναι όμως τόσο σημειακό δραματουργικά και νοηματικά, που οποιαδήποτε απόπειρα να του δοθούν διαστάσεις, που υπερβαίνουν αυτό που (στοχεύει να) είναι, στα μάτια μου φαντάζει κάπως παράτολμη, αν όχι υπερβολική. Τι ακριβώς είναι αυτό;  Ένα στιλιστικά γοητευτικό, σινεφιλικό πρωτόλειο. Αυτό.

Life (2015)

Μια σειρά από περιστάσεις που σε οδηγούν πιο κοντά στον προσωπικό σου παράδεισο. Για τον Anton Corbijn αυτό είναι η ζωή. Ένας παράδεισος που διαφέρει για τον καθένα. Για τον Mr. Buttefly του «The American» είναι το κλείσιμο της ζωής, που προηγήθηκε, και η αρχή μιας νέας, ενός ατελείωτου πικνίκ στην εξοχή, μέσα στην αγκαλιά της γυμνής Clara. Για τον Gunther του «A Most Wanted Man» είναι η αίσθηση πως, έστω και για μέρα, κατάφερε να σώσει τον κόσμο, ότι δεν θυσίασε καθετί προσωπικό για μιαν Ελένη, που λέει κι ο Σεφέρης. Για τον James Dean του «Life» είναι να ανασυνθέσει μπροστά στον κινηματογραφικό φακό την αυθεντικότητα των στιγμών εκείνων, που έπαιζε θέατρο με την μητέρα του, όταν ήταν μικρός –ίσως έτσι την φέρει για λίγο πίσω. Για τον Dennis Stock του «Life» είναι να μπορέσει να αιχμαλωτίσει με τον φωτογραφικό φακό την “φλόγα”, που λείπει από τον ίδιο. 

Όμως η προηγούμενη ζωή δεν θα τον αφήσει να φύγει αναίμακτα. Όμως αυτός ο κόσμος δεν θέλει να σωθεί. Όμως η κινηματογραφική βιομηχανία δεν λειτουργεί με ανάλογη αγνότητα. Όμως μια φωτογραφία κρατά όσο ένα κλικ. Και ο θάνατος περιμένει στην γωνία.

Αυτή είναι η τραγωδία της ανθρώπινης ύπαρξης. Να φτάνεις τον παράδεισο σου σε απόσταση αναπνοής, ώστε να μπορείς να τον αγγίξεις με την άκρη των δαχτύλων σου και, προτού προλάβεις να συνθέσεις την αίσθηση της χαράς του, εκείνος να απομακρύνεται.

Τουλάχιστον πρόλαβες να τον αγγίξεις.

Χαμένοι στη Μετάφραση #12

Με μεγάλη μας χαρά διαπιστώνουμε κάθε Πέμπτη πως έχει επανέλθει για τα καλά στον χώρο της ελληνικής διανομής η μόδα της απόδοσης στα ελληνικά των ξενικών τίτλων  με σκωπτικούς τίτλους, τίτλους που παραπέμπουν σε παλιότερες επιτυχίες και τίτλους με ατάκες που στόχο έχουν να τραβήξουν το ελληνικό κοινό .

Σε συνέχεια λοιπόν του θεάρεστου έργου της ελληνικής διανομής και σε αντιστοιχία των  προηγούμενων σχετικών αναρτήσεων, ο cinetairos δίνει ανάλογους ελληνικούς τίτλους στις ταινίες του Φεβρουαρίου , με βάση πάντα των προγραμματισμό των εγχώριων εταιριών.

Whiplash – Βαρούν τα τύμπανα βαριά

Selma – Είχε ένα όνειρο

Ηector and the Search for Happines – Αποβλακωμένος από ευτυχία

Love, Rosie – Φίλοι, φίλοι…καριοφίλι!

Jupiter Ascending – Ένας Γαλαξίας για την Πριγκίπισσα

Leviathan - Ο Πούτιν θα σώσει την Ελλάδα

A Girl Walks Home alone at Night - Το Βαμπίρι απ'την Περσία

50 Shades of Grey - 50 Αποχρώσεις του Γκρι, Όπως το Διαβάσατε, ΑΥΣΤΗΡΩΣ ΑΚΑΤΑΛΛΗΛΟΝ

Kingsman:The Secret Service - Τζέημς Μποντ της Συμφοράς

Αmerican Sniper - Ο Ασυγχώρητος Αμερικάνος

Wild - Άγρια στην Φύση

Gett:The Trila of Viviane Amsalen - Οι οβριοί δεν χωρίζουνε ποτέ

Ιnherent Vice - Ένας Άφραγκος Ατσίδας

Cake - To Φιλαράκι

Black Sea - Υποβρύχιο στον Πυρετό του Χρυσού

Εlle l'Adore - Τραγούδησε μου «σ'αγαπώ»

Bears - Αχ, αυτές οι Υπέροχες Αρκουδίτσες!

As we were dreaming (2015)

Το τέλος της αθωότητας έχει απασχολήσει χιλιάδες καλλιτέχνες στο παρελθόν και θα εξακολουθεί να απασχολεί στο μέλλον. Ας μην γελιόμαστε, μπορεί ένα μεγάλο μέρος των προβλημάτων να διαφοροποιούνται ανάλογα με τις συνθήκες της εκάστοτε εποχής, εκείνα όμως που σχετίζονται με την ανθρώπινη ύπαρξη και απασχολούν την ανθρωπότητα είναι διαχρονικά, επειδή είναι σύμφυτα. Στο «As we were dreaming», από τις πιο πολυαναμενόμενες ταινίες στην Γερμανία, όπως μάθαμε, ο Andreas Dressen φαίνεται να θέλει να μιλήσει για αυτό το τέλος, αφηγούμενος την ιστορία μιας αλητοπαρέας στην Λειψία. Ένα τέλος όμως που στην ταινία του έρχεται πώς; Με την ενηλικίωση; Αφού οι ήρωες δεν έρχονται ποτέ αντιμέτωποι με τα προβλήματα που την συνοδεύουν. Με την κατάρρευση του ανατολικού καθεστώτος και την πτώση του τείχους του Βερολίνου; Ακόμα κι αν παραμερίσουμε την αντιδραστικότητα μιας τέτοιας τοποθέτησης, η τελευταία πουθενά στο φιλμ του δεν αιτιολογείται πολιτικά ή κοινωνικά.

Ασαφές τόσο δραματουργικά, όσο και νοηματικά, χαρακτηριστικά επαναλαμβανόμενο –μέτρησα τρεις σκηνές κυνηγητού από skinheads με το συνεπακόλουθο «βρωμόξυλο»- και χαρακτηριστικά κοινότοπο – ο Dressen στρέφεται τακτικά στο τυπικό πλάνο του νεαρού ήρωα με το κεφάλι έξω από το παράθυρο του αυτοκινήτου, τα μαλλιά να ανεμίζουν και τα ουρλιαχτά να σκίζουν την σιωπή της νύχτας-, το «Αs we were dreaming» έχει να επιδείξει αρετές που εντοπίζονται μόνο στην κατάρτιση της tracklist, η οποία αποτελείται από electro ήχους των αρχών των 90’s, και σε σποραδικές, εύστοχες ενέσεις χιούμορ. 

Η γερμανική λέξη για το όνειρο είναι träumen, προερχόμενη –σωστά κατάλαβες- από το τραύμα. Τα όνειρα πηγάζουν συχνά από το τραύματα. Και η διάψευση των ονείρων προκαλεί τραύματα. Στην ταινία του Dressen δεν μαθαίνουμε πολλά ούτε για τα όνειρα των ηρώων, ούτε για τα τραύματα τους. Τί απογοήτευση.