Million Dollar Baby (2004)

Πόσα πολλά μπορείς να γράψεις για το Million Dollar Baby.

Μπορείς να εκθειάσεις την ρηξικέλευθη δομή του. Μπορείς να επαινέσεις την προοδευτική του στάση απέναντι σε ένα πολύκροτο κοινωνικό ζήτημα από έναν δημιουργό «δεξιό» μόνο για εκείνους, που αδυνατούν να λειτουργήσουν χωρίς ταμπέλες. Μπορείς να σταθείς στον τρόπο που βγάζει knockout εκείνο το ανθρωποφαγικό μότο, που θέλει τον πρώτο να είναι νικητή και τον δεύτερο τίποτα.

Στην καρδιά του όμως , κι αυτός είναι ο βασικός λόγος που μπορεί να λυγίσει και τον δυνατότερο –μην με υπολογίζεις, εγώ δεν υπήρξα ποτέ τέτοιος-, είναι το δράμα. Και συγκεκριμένα το δράμα ενός πατέρα που πασχίζει να λυτρωθεί για τα κρίματα του, που βαραίνουν σαν σκιές το πρόσωπο του. Κρίματα τόσο φριχτά, που τον στέλνουν τακτικά στον οίκο του Θεού, παρά την δεδηλωμένη αθεΐα του, που γιγαντώνονται στο μυαλό σου από την εικόνα ενός ηθοποιού με παρελθόν γεμάτο από τέτοια. Κρίματα για τα οποία, σε μια αβάσταχτη συγκυρία, θα κληθεί να  επανορθώσει θυσιάζοντας το «αίμα του». Και θα καταλήξει αναπόφευκτα σε ένα diner, εκεί, στο αντίο και στο πουθενά, κάπου ανάμεσα στον Παράδεισο του Mr. Butterfly  και σε εκείνον του Καρλίτο.

Her (2013)

Αρκετοί είναι εκείνοι που θα έρθουν να σου πουν, ότι το Her μιλά για τους κινδύνους της εξάρτησης από την τεχνολογία, για την αποξένωση, στην οποία συνδράμει η ιντερνετική επικοινωνία. Η αλήθεια είναι πως η ανθρώπινη επικοινωνία πάντα ήταν και πάντα θα είναι δύσκολη. Για κάποιους, λόγω ενδιάθετης συστολής, είναι ακόμα πιο δύσκολη. Η ανάπτυξη της πληροφορικής, για εκείνους που διαθέτουν το χάρισμα της κοινωνικότητας, διευκολύνει την περαιτέρω ανάπτυξη αυτού του χαρίσματος τους και την διεύρυνση του κύκλου τους. Για αυτούς όμως που δεν το διαθέτουν, είναι βάλσαμο, ένα εργαλείο μέσω του οποίου μπορούν να ανοιχτούν, ένα μεταβατικό στάδιο προς την φυσική επικοινωνία. Φυσικά οι "απ'έξω" δεν μπορούν να αντιληφθούν αυτό τον τρόπο επικοινωνίας. Ενδεχομένως και να τον χλευάζουν.


Κάπως έτσι δεν γίνεται και με τους έρωτες; Εκεί που ο περίγυρος μπορεί να βλέπει σκοτάδι, ο ερωτευμένος βλέπει φως. Ο "νηφάλιος" παρατηρητής αναρωτιέται πως είναι δυνατόν να είσαι με εκείνη, εσύ αναρωτιέσαι πως είναι δυνατόν να μην είσαι με εκείνη. Όχι, ο Spike Jonze δεν περιγράφει μια δυστοπική κοινωνία, όπου οι "τεχνητοί" υπολογιστές έχουν αντικαταστήσει τα "πραγματικά" συναισθήματα. Περιγράφει μια κοινωνία που εξελίσσεται, όπου η καθημερινότητα, ο τρόπος επικοινωνίας, τα κοινωνικά ήθη αλλάζουν. Εκείνο όμως που μένει αναλλοίωτο, η μόνη σταθερά σε ένα περιβάλλον διαρκώς μεταβαλλόμενο είναι, λέει, η ανάγκη του ανθρώπου για έρωτα. Για την κάψα της γέννησης του, για την ηδονή της φούντωσης του, για εκείνη την διαφωτιστική γαλήνη της κορύφωσης του, για την ψυχοφθόρα αγωνία της επικείμενης φθοράς του, για τον αβάσταχτο πόνο του τελειώματος του, για την γλυκόπικρη - και τόσο εποικοδομητική- 
μελαγχολία της ανάμνησης του. Και για την αναζωογονητική προσμονή του επόμενου.


Πρόκειται στα αλήθεια για μια αθεράπευτα ρομαντική ταινία, μια κινηματογραφική μελωδία που τραγουδά τον έρωτα και όμοια της δύσκολα θα απαντήσεις. Μακάρι κι εκείνοι που βλέπουν σ' αυτή (μόνο) μια σκεπτικιστική, τεχνο-φοβική αλληγορία, κάποτε να το καταλάβουν. 

Dallas Buyers Club (2013)

Εικόνες της αμερικανικής επαρχίας, blue-collar ήρωες, κάμερα στο χέρι, αυτοσχέδιο μοντάζ. Στα πρώτα του λεπτά το Dallas Buyers Club σου δίνει την εντύπωση μιας ταινίας που θα μπορούσε να έχει γυρίσει ο Bob Rafelson στα 70's με τον Jack Nicholson στον πρωταγωνιστικό ρόλο. Δυστυχώς ο -μέχρι σήμερα- αναξιόπιστος Jean Marc Vallee γρήγορα θα υποκύψει στις συμβάσεις ενός ακαδημαϊκού, big issue movie.

Ωστόσο δεν έχει και τόση σημασία. Γιατί το φιλμ είναι, πρωτίστως, μια ταινία ηθοποιού. Όχι του Jared Leto, o οποίος σου δίνει στα 5 πρώτα λεπτά της εμφάνισης του όσα έχει να σου δώσει και μετά απλώς καταφεύγει σε μια ανακύκλωση των τικ και των μανιερισμών του ρόλου του. Ανήκει στον Matthew McConaghey, αυτό τον χαρισματικό πρωταγωνιστή - περί τέτοιου πρόκειται- που εδώ και μερικά χρόνια πραγματοποιεί ένα θεαματικό comeback.

Ο McConaghey ξεκίνησε με μια σειρά από ρόλους σε ταινίες ανεξάρτητων δημιουργών, σε ερμηνείες που φανέρωναν ένα ακατέργαστο ταλέντο, που συνδύαζε την εξωτερική εμφάνιση με ένα (δυνάμει) πληθωρικό ερμηνευτικό ένστικτο. Γρήγορα όμως άλλαξε τροπάρι κι αποφάσισε να γίνει ένας μεγάλος, εμπορικός σταρ. Για να παραφράσουμε την Melanie Griffith στο Working Girl, ο McConaghey είχε σώμα για αμαρτίες αλλά όχι μυαλό για δουλειά. Αναλώθηκε έτσι σε μια σειρά από εμφανίσεις σε rom-com του σωρού, στηριζόμενος αποκλειστικά στην εξωτερική του εμφάνιση.
Κάτι άλλαξε όμως εκεί, γύρω στο '10. Ο ΜcConaghey αποφάσισε να πάρει ξανά την τέχνη του στα σοβαρά και να συνεχίσει από εκεί που το είχε αφήσει με την ηλεκτρισμένη του ερμηνεία στο Frailty. Και πραγματικά από τότε χαίρεσαι να τον βλέπεις. Με προσήλωση αξιέπαινη, με την χαρακτηριστική εκφορά του λόγου και μια αύρα περιθωριακής αρρενωπότητας, που απουσιάζει ολοσχερώς από τους "μορφονιούς" νεότερης κοπής, ο αμερικανός ηθοποιός δίνει στους χαρακτήρες, που υποδύεται, μια ένταση που ολοένα και εκλείπει από τις οθόνες μας.


Στο Dallas Buyers Club θα προετοιμαστεί με "ντενιρική" αφοσίωση και θα χαθεί μέσα σε ένα χαρακτήρα ξεροκέφαλο, μα θαρραλέο, ο οποίος- κι εδώ είναι το μεγάλο ατού της ταινίας-, θα κάνει εκείνο που πρέπει, όχι γιατί έγινε καλύτερος άνθρωπος, αφού έφαγε το χαστούκι της μοίρας, αλλά επειδή αυτό υπαγορεύουν οι αρχές του. Η Κριτική συχνά τείνει να παρακάμπτει τα πρόσωπα που στέκουν μπροστά στον φακό, να υποβαθμίζει την σημασία της δουλειάς του ηθοποιού (του σταρ ακόμα περισσότερο) για το τελικό αποτέλεσμα. Έρχεται όμως κάπου κάπου μια εμφάνιση σαν εκείνη του McConaghey σ'αυτό το φιλμ, που σε γραπώνει από το μανίκι και σε παρασύρει σε ένα ταξίδι συναρπαστικό και, ναι, κινηματογραφικό. Γιατί, σε τελική ανάλυση, το σινεμά είναι μια τέχνη (και) προσώπων.

Χαμένοι στη Μετάφραση #4

  

Με μεγάλη μας χαρά διαπιστώσαμε το 2013, πως επανήλθε στον χώρο της ελληνικής διανομής η μόδα της απόδοσης στα ελληνικά των ξενικών τίτλων  με σκωπτικούς τίτλους, τίτλους που παραπέμπουν σε παλιότερες επιτυχίες και τίτλους με ατάκες που στόχο έχουν να τραβήξουν το ελληνικό κοινό . Με ακόμα μεγαλύτερη χαρά διαπιστώνουμε πως η συγκεκριμένη πρακτική δεν ήταν μια μόδα που επρόκειτο να παρέλθει με την πάροδο του παλιού του χρόνου, αλλά συνεχίζεται και το 2014. Έτσι για παράδειγμα το «American Hustle» έγινε «Oδηγός Διαπλοκής» για να παραπέμπει άμεσα στο προηγούμενο σουξέ του Ντέιβιντ Ο' Ράσσελ που είχε κυκλοφορήσει ως «Οδηγός Αισιοδοξίας» , το Delivery Man αποδόθηκε ως «Δεν Φερνει τα Μωρά ο Πελαργός», ενώ το Pompei θα κυκλοφορήσει ως «Φωτιά Πάνω από την Πομπηία».

Σε συνέχεια λοιπόν του θεάρεστου έργου της ελληνικής διανομής και σε αντιστοιχία των τριών προηγούμενων σχετικών αναρτήσεων, ο cinetairos δίνει τίτλους ανάλογης λογικής στις ταινίες του πρώτου διμήνου του 2014, με βάση πάντα των προγραμματισμό των εγχώριων εταιριών. Εννοείται πως είστε ελεύθεροι να συνεισφέρετε στο έργο, αφήνοντας σχόλιο με τις δικές σας προτάσεις.

Only Lovers Left Alive – Ο Τρόπος των Βρικολάκων

Walking With Dinosaurs 3D – Πως Βαδίζαν οι Δεινόσαυροι, ένα Τρισδιάστατο Υπερθέαμα

August Osage County – Πως Μπορώ να Ξεχάσω τα Λυτά της Μαλλιά

Inside Llewyn Davis – Το Αστέρι του Πενταγράμμου

Grudge Match – Ροκυ - Λα Μόττα, Ο Αγώνας των Γιγάντων

Jack Ryan:Shadow Recruit - Το όνομα του είναι Ράιαν.Τζακ Ράιαν.

Saving Mr Banks - Στο Κατόπι της Μαίρρυ Πόππηνς

Νebraska - Εκέρδισα το Λόττο!

Ender's Game - O Πόλεμος των Πλανητών

Nymphomaniac Part 1 - Εξομολογήσεις μιας Μητρομανούς: Προκαταρκτικά

The Legend of Hercules- Ηρακλής, ένας θρυλικός ΕΛΛΗΝΑΣ.

Her - Ένα Κορίτσι στον Σκληρό...Δίσκο του!

 Οmar - Ομάρ, το Ρεμάλι που αψήφησε τον Πόλεμο

Dallas Buyers Clubs - HIV, Η Μάστιγα του Αιώνα

The Monuments Men - Η Συμμορία των Κουλτουριάρηδων

Α Winter's Tale - Μια Ιστορία για τον Άγιο Βαλεντίνο, Ελάτε με το Ταίρι σας.

Vampire Academy  - Λυκόφως στα Θρανία

Lone Survivor - Σκληροτράχηλοι Ήρωες με Βρώμικα Χέρια

Nymphomaniac Part 2 - Εξομολογήσεις μιας Μητρομανούς:Το Συγκλονιστικό...Τελείωμα!

Non-Stop - Αρπαγή στον Αέρα

Philomena - To Παιδί που Άφησα Πίσω

 Διάβασε τα προηγούμενα μέρη εδώ

12 Years a Slave (2013)

Έχοντας ήδη ένα ασφαλές δείγμα από την δουλειά του ανερχόμενου Steve McQueen – τρεις τίτλοι είναι, νομίζω, αρκετοί- τα συμπεράσματα στα οποία έχει καταλήξει ο υπογράφων είναι τα εξής.

Καταρχάς ο McQueen είναι ένας δημιουργός με άποψη. Που στην περίπτωση μας σημαίνει ότι έχει αδιαπραγμάτευτη άποψη για το θέμα που πραγματεύεται, το οποίο συμπτωματικά (;)είναι πάντοτε  μείζονος κοινωνικής ή/και πολιτικής σημασίας, έχει αδιαπραγμάτευτη άποψη για τον ήρωα του και για τις επόμενες δύο ώρες θα μεταχειριστεί κάθε δυνατό τέχνασμα προκειμένου να σου την επιβάλλει. Έτσι θα ανεβάσει το volume των εγχόρδων στο maximum, θα πλαισιώσει τον βασανισμένο ήρωα του με μονοδιάστατους χαρακτήρες που βρίσκονται εκεί μόνο για να θεμελιώσουν την άποψη του και θα φορτώσει τον μύθο με επεισοδιακές καταστάσεις που, σωστά μάντεψες, βρίσκονται εκεί μόνο για να θεμελιώσουν την άποψη του. Η διαλεκτική απουσιάζει από το σινεμά του.

Κατά δεύτερον ο McQueen βλέπει το σώμα ως ένα βαρίδι της ψυχής, που διαταράσσει την ισορροπία της και δοκιμάζει την αγνότητα της. Τα πάθη του σώματος, τα οποία τροφοδοτούν τα βάσανα της ψυχής, είναι το μοτίβο που λειτουργεί ως συνδετικός κρίκος ανάμεσα στις τρεις μεγάλου μήκους ταινίες του. Κι αν το σώμα ως φυλακή της ψυχής απαντάται ως φιλοσοφική θέση στην αρχαία Ελλάδα, ο σύνδεσμος ψυχής και σώματος, οι δοκιμασίες που γεννώνται με αφορμή το τελευταίο και η στάση απέναντι τους ως κριτήριο για την σωτηρία της ψυχής είναι θέσεις καθαρά χριστιανικής προέλευσης. Κι ο χριστιανισμός που υφέρπει στο «Shame», έρχεται στο προσκήνιο στο «12 Years a Slave», το άνοιγμα του Βρετανού δημιουργού σε ένα μεγαλύτερο κοινό. Όπου ο δημιουργός-Θεός και ο Θεός της δημιουργίας θέτει τον Solomon, έναν φιλήσυχο άνθρωπο σε μια σειρά από δοκιμασίες. Όταν o ήρωας αντιδρά, τιμωρείται. Έτσι υπομένει στωικά. Και στο τέλος, όπως ο Ιωβ, επιβραβεύεται για την υπομονή και την ενάρετη στάση του απέναντι στην σκληρή δοκιμασία με την επαναφορά του στην πρότερη, ευτυχισμένη κατάσταση του. Κι αναλογικά ο McQueen “επιβραβεύει” κι εσένα, που υπέμεινες μια σειρά από σκηνές ανείπωτης φρικαλεότητας και προσαρμόστηκες στην ραθυμία της αφήγησης, με ένα συγκινησιακά φορτισμένο happy end. 

Παράλληλα όμως ο McQueen είναι αναμφίβολα ένας δημιουργός με ιδέες, που αξίζει να προσεχτεί. Σε εκείνο το μονοπλάνο που ο Solomon στέκει κρεμάμενος και οι υπόλοιποι πίσω του συνεχίζουν τις καθημερινές τους ασχολίες, κατορθώνει να απεικονίσει αφενός την βιαιότητα της κατάστασης κι αφετέρου την αφομοίωση αυτής της βιαιότητας από την κοινωνία του τότε σε βαθμό που να συνιστά την φυσική ροή των πραγμάτων αντί για μια “παρά φύση” διατάραξη της κοινωνικής ειρήνης. Έτσι λιτά και κινηματογραφικά, δηλαδή μέσω της εικόνας, σου δίνει να καταλάβεις για τις συνθήκες της εποχής που περιγράφει περισσότερα από εκείνα που θα «έπαιρνες» από ένα ογκώδες σχετικό δοκίμιο. Κρίμα που αυτού του τύπου η περιεκτικότητα αποτελεί την εξαίρεση και όχι τον κανόνα μέσα σε ένα ,τουλάχιστον προς το παρόν, δύσκαμπτο αφηγηματικά κι ελαφρώς ανοικονόμητο έργο.