The Lord of the Rings: The Return of the King (2003)

Στον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο ο Τόλκιν έχασε τους περισσότερους φίλους του.  Πέρα από την εξω-λογοτεχνική (και σε δεύτερη φάση εξω-κινηματογραφική ) συγκίνηση που φέρνει στα τεκταινόμενα επί της Μέσης Γης η προσπάθεια ενός ανθρώπου να ανασυνθέσει την παρέα του μέσω της μυθοπλασίας, αυτός είναι, πιθανότατα, και ο βασικός λόγος που η φιλία είναι η κεντρική θεματική της τριλογίας του Άρχοντα των Δαχτυλιδιών.

Διασκευάζοντας κινηματογραφικά το έπος του Τόλκιν, ο Τζάκσον μένει πιστός στο πνεύμα του συγγραφέα και δίνει μεγαλύτερη έμφαση στις στιγμές εκείνες που θριαμβεύει η συντροφικότητα και η αλληλεγγύη.  (Να σημειωθεί πάντως πως στη μάχη της Μίνας Τίριθ, πέραν της συντροφικότητας και της αλληλεγγύης, η νίκη απέναντι στο Κακό έρχεται με την συνδρομή των Νεκρών, δηλαδή της ιστορικής συνείδησης. Η τριλογία είναι γεμάτη από τέτοιες λεπτομέρειες, έτοιμες να διαψεύσουν όσους  καταχωρούν αδιαπραγμάτευτα το έπος του Τζάκσον στην κατηγορία ενός σινεμά ανώδυνου και επιφανειακού ψυχαγωγισμού.) Και ο ίδιος έχοντας αφιερώσει χρόνια από τη ζωή του στην αφήγηση των περιπετειών τους, νιώθει τους ήρωες του Τόλκιν και δικούς του φίλους. Για αυτό σ' αυτό το τελευταίο μέρος φαίνεται σα να μην θέλει να τους αφήσει να φύγουν . Για αυτό μετά από μερικά χρόνια θα τους επισκεφτεί ξανά. Μοιάζει σα να έχει ανάγκη την συντροφιά τους.

Κι εγώ μαζί του.

Byzantium (2012)

Στη «Συνέντευξη με έναν Βρυκόλακα», αυτό το σημαδιακό κινηματογραφικό παραμύθι των 90’s, ο Νιλ Τζόρνταν καταλήγει στο κατάμαυρο συμπέρασμα ότι ο άνθρωπος δεν μαθαίνει ποτέ από την ιστορία. Δεκαοχτώ χρόνια μετά ο ιρλανδός δημιουργός ανατρέχει εκ νέου στον βαμπιρικό μύθο με μια ακόμα πιο θλιβερή διαπίστωση. Ο κόσμος έχει χειροτερεύσει. Το Κακό, που ενσωματώνεται στο πρόσωπο του βρικόλακα, έχει εξελιχθεί. Το τεχνητό νύχι του αντίχειρα, που έσκιζε την σάρκα για να τρέξει το αίμα, έχει γίνει οργανικό. Και ο άνθρωπος δεν έχει καν διάθεση να ακούσει την ιστορία. 

Παράλληλα όμως με αυτή την πεσιμιστική παρατήρηση για τον καιρό του, ο Τζόρνταν μοιράζεται τον καημό του για την δουλειά του. Κανένα μεγάλο στούντιο δε θέλει να στηρίξει πια μια ιστορία σαν αυτή. Και, κρίνοντας από τον τρόπο που αντιμετωπίστηκε το προηγούμενο παραμύθι του, η καλόψυχη Ondine, φαίνεται να λιγοστεύουν και οι θεατές που θα την αναζητήσουν. Έτσι, λίγο πριν πέσουν οι τίτλοι τέλους, δηλώνει με πίκρα ότι αυτή είναι η ιστορία του και την αφηγείται για τελευταία φορά. Ας συνεχίσουν οι άλλοι,  που «κάτι παραπάνω ξέρουν από εκείνον». 

 Αν νιώθεις ότι του χρωστάς κατιτίς, έστω και για δυο τρεις αξέχαστες φιλμικές διαδρομές – για μένα είναι παραπάνω-, στήριξέ τον. Σε χρειάζεται.

Rocky (1976)

 

 

Το κατεξοχήν κινηματογραφικό underdog story έχει την δύναμη ακόμα και τώρα, 37 χρόνια μετά και άλλες τόσες επαναληπτικές προβολές, να σε ξεσηκώσει στο κάθισμα στο τελευταίο εικοσάλεπτο, έχοντας φροντίσει νωρίτερα να συσφίξει τις σχέσεις σου με τον ήρωα, τον ελαφρώς αργόστροφο, μα ασύστολα καλοσυνάτο Ρόκι Μπαλμπόα, που φυτοζωεί σε έναν κόσμο που τιμωρεί τέτοιες αρετές και ταλανίζεται από εκείνο το αβάσταχτο «γιατί» της ευκαιρίας που δεν ήρθε ποτέ.

Ζωηρή παιδική ανάμνηση – συναγερμός στη γειτονιά όταν έπαιζε «Ρόκυ» στην τηλεόραση-, ερμηνευτικός θρίαμβος για τον Σταλλόνε και μόνιμος στόχος της αριστερίζουσας κριτικής, η οποία μέσω μιας θεώρησης παραδοσιακά ακροθιγούς (ειδικά όταν πρόκειται για «χολιγουντιανά σκευάσματα») κατέληξε στο συμπέρασμα πως το φιλμ είναι η υπέρτατη απολογία του αμερικανικού ονείρου, αγνοώντας πως ο ήρωας στο τέλος επιβραβεύεται όχι από το σύστημα, που προτιμά να δώσει τη νίκη στον άνθρωπο του, αλλά από την λαϊκή εκτίμηση κι από την αγκαλιά της αγαπημένης του.

 

 

Escape Plan (2013)

 Αν είσαι αρσενικός και μεγάλωσες στα 80’s, όπου οι φιγούρες τους μεσουρανούσαν στις κινηματογραφικές αίθουσες ή στα 90’s, όταν το κινηματογραφικό πρόγραμμα των ιδιωτικών καναλιών απαρτιζόταν στο μεγαλύτερο ποσοστό από την παραγωγή των 80’s, ο Σταλλόνε και ο Σβαρτζενέγκερ είναι, πιθανότατα, οι ήρωες των νεανικών σου χρόνων. Εκείνη την περίοδο το δίλημμα Σταλλόνε ή Σβαρτζενέγκερ αποτελούσε μόνιμο θέμα συζητήσεων ανάμεσα στις νεανικές παρέες, οδηγώντας σε φλογισμένες ανταλλαγές ύβρεων ανάμεσα στους οπαδούς του ενός και του άλλου. Οι διαφορές ανάμεσα τους πηγάζουν από την εποχή που τους γέννησε. Ο Σλάι γεννήθηκε στα μέσα των 70’s, σε μια περίοδο  κοινωνικού αναβρασμού, όπου η ραγισμένη υπερδύναμη προσπαθούσε να επουλώσει τις πληγές του Βιετνάμ. Το τραύμα και το φορτίο, που συνεπάγεται, είναι κοινό χαρακτηριστικό των ηρώων του κι είναι κι εκείνο που υπαγορεύει δραματικότερους τόνους στις ταινίες του. Το άστρο του Άρνι αρχίζει να ακτινοβολεί εντός της ριγκανικής περιόδου, όταν η υπερδύναμη βροντοφώναζε με μεγαλόστομες διακηρύξεις την επάνοδό της, επιστρατεύοντας μια επιθετική προπαγανδιστική εκστρατεία από όλα τα μέσα, που στόχευε στον εντυπωσιασμό, και εφαρμόζοντας μια εξίσου επιθετική εξωτερική πολιτική απέναντι στην «σοβιετική απειλή» αλλά και σε κάθε πιθανό αντίπαλο. Έτσι οι ήρωες του Arnie είναι υπεράνθρωποι, «τσουβαλιάζουν» τον αντίπαλο κι έπειτα τον εξευτελίζουν με μια φαρμακερή ατάκα. 

Εκείνο όμως που τους ενώνει και τους κάνει σήμερα εξίσου αγαπητούς, ανεξάρτητα από το ποιον υποστήριζες στα σχολικά σου χρόνια, είναι ότι εκπροσωπούν αμφότεροι ένα ενήλικο, πιο «βρώμικο» σινεμά δράσης, ένα σινεμά από άντρες για άντρες, με συγκεκριμένο ηθικό κώδικα, προτού έρθει ο  Μάικλ Μπέι και αλλοιώσει το τοπίο με ένα σινεμά άναρχο -όχι αναρχικό- και φασαριόζικο, που παραπέμπει σε κακόγουστο καρτούν. Στο Escape Plan υποδύονται δύο ήρωες που ανταποκρίνονται στις απαιτήσεις που έχει το κοινό τους για αυτούς. Εν αντιθέσει όμως με τις πρόσφατες κινηματογραφικές τους εξορμήσεις εδώ δεν επιχειρείται ένα μεταμοντέρνο, αυτοσαρκαστικό παιχνίδι με τις κινηματογραφικές περσόνες τους. Το Escape Plan είναι μια straight περιπέτεια, που θα μπορούσαν να έχουν γυρίσει, όταν βρίσκονταν στην κορυφή του σταρσύστεμ. Και διαφέρει σε σχέση με την σύγχρονη mainstream περιπέτεια αλά Μάικλ Μπέι, στο ότι στηρίζει περισσότερα στον μαγνητισμό των σταρ του και στην ανάπτυξη της πλοκής , παρά στην ομοβροντία CGI και το oπτικοακουστικό χάος. Και για αυτό χρωστούμε ευγνωμοσύνη σε όλους τους συντελεστές του, έστω κι αν δεν φτάνει σε μέγεθος (και σε ποιότητα, ας είμαστε ειλικρινείς) τις μεγαλύτερες επιτυχίες των δύο πρωταγωνιστών του. Οι οποίοι, όπως διαπιστώνεις τώρα, που μπορείς να τους απολαύσεις να κάνουν παρέα στο πανί, τρώνε δέκα Βιν Ντίζελ και The Rock στην καθισιά τους.